E-Ticaretin Göz Ardı Edilen Yükü: İade Lojistiği Üretim Maliyetini Aşabiliyor
Günümüzün dijitalleşen dünyasında, e-ticaretin sunduğu ‘tek tıkla alışveriş’ ve ‘kolay iade’ imkanları tüketiciler için büyük bir konfor alanı yaratıyor. Ancak habermedia.com.tr olarak yaptığımız analizler, bu konforun ardında hem işletmeler hem de gezegenimiz için ciddi bir maliyet ve çevresel yük barındırdığını ortaya koyuyor. Yaşar Üniversitesi Lojistik Yönetimi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Melisa Özbiltekin Pala, hızla büyüyen ‘İade Ekonomisi’nin görünmeyen yüzünü ve yarattığı zorlukları değerlendirdi.
‘Tek Tıkla İade’nin Ardındaki Lojistik Kabusu
Dr. Pala’nın vurguladığı önemli bir nokta, birçok durumda bir ürünün iade sürecinin, o ürünün üretim maliyetinden dahi daha yüksek bir operasyonel yüke neden olabilmesi. Bu durum, özellikle giyim sektöründe sıkça karşılaşılan bir gerçek. Tüketicinin kolayca kullanabildiği iade hakkı, işletmeler için karmaşık ve maliyetli bir ‘tersine lojistik’ sürecini tetikliyor. Bu süreç, ürünün toplanması, depoya geri getirilmesi, kalite kontrolünden geçirilmesi, yeniden paketlenmesi ve tekrar stoklanması gibi birçok adımı içeriyor.
“Örneğin bir kazağın üretim aşaması, ölçek ekonomileri sayesinde oldukça düşük maliyetlidir. Ancak iade edilen bir kazağın geri dönüşüm süreci, bu üretim maliyetini katlayarak aşabilir,” diyen Dr. Pala, bu maliyetlerin işletmeler için ne denli caydırıcı olabildiğini şu sözlerle ifade etti: “Bu operasyonel yükün ağırlığı karşısında, bazı işletmeler iade edilen ürünleri yeniden satışa sunmak yerine imha etme yoluna gidebiliyor. Bu da hem ekonomik bir kayıp hem de ciddi bir israf anlamına geliyor.”
Çevresel Etkiler: Göz Ardı Edilen Karbon Ayak İzi
E-ticaretin yaygınlaşmasıyla birlikte artan iade oranları, sadece işletmeler için değil, çevre için de önemli bir tehdit oluşturuyor. Tüketicilerin en sık başvurduğu iade nedenlerinden biri olan ‘beden uyuşmazlığı’, kontrolsüz bir şekilde yönetildiğinde ciddi bir karbon salımına yol açıyor. Dr. Pala, tüketicinin ‘uymazsa geri gönderirim’ rahatlığının arkasında yatan çevresel maliyeti şu şekilde açıkladı:
İadenin Çevresel Maliyeti ve Sürdürülebilirlik
“Bir ürün, kargo aracılığıyla toplama merkezlerine, ayrıştırma ve kalite kontrol birimlerine taşınıyor. Ardından yeniden paketleniyor, stoklanıyor ve belki de başka bir sevkiyata hazırlanıyor. Özellikle hızlı moda sektöründe, bu iade süreçleri sırasında ürün başına düşen karbon salımı, ilk sevkiyat sürecindeki emisyonu dahi aşabiliyor. Bu durum, sektörde küresel ölçekte ciddi bir ekolojik yük oluşturuyor.”
Dr. Pala, tüketicinin basit bir iade işlemi olarak gördüğü bu eylemin, aslında arka planda büyük bir çevresel maliyet yarattığına dikkat çekerek, iade lojistiği süreçlerinin sürdürülebilirlik açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bu noktada, habermedia.com.tr olarak, işletmelerin stok yönetiminden kargo operasyonlarına kadar tüm süreçlerini gözden geçirmesi ve daha sürdürülebilir çözümler üretmesi gerektiğinin altını çiziyoruz.
Çözüm Stratejik İyileştirmede Yatıyor
Peki, bu artan maliyet ve çevresel yükle nasıl başa çıkılabilir? Dr. Pala, çözümün stratejik iyileştirmelerde yattığını belirtiyor. “Tersine lojistik süreçleri dikkatli ve düzenli bir şekilde planlandığında, riskler minimize edilebilir,” diyen Dr. Pala, bu iyileştirmelerin başında şunların geldiğini sıraladı:
- Etkin taşıma planlaması
- Enerji verimliliğini artıracak lojistik operasyonlar
- Gelişmiş geri dönüşüm ve yeniden kullanım altyapısı
Doğru yönetilen bir iade lojistiği modeli, hem operasyonel verimliliği artırarak maliyetleri düşürüyor hem de işletmelerin sürdürülebilirlik hedefleriyle uyum sağlamasına olanak tanıyor. habermedia.com.tr olarak, sektördeki bu önemli gelişmeleri yakından takip etmeye ve siz değerli okurlarımızla paylaşmaya devam edeceğiz.
