Afyonkarahisar’dan Yükselen Efsane: ‘Al Fadimem’ Türküsünün Bilinmeyen Gerçekleri Habermedia.com.tr’de!
Afyonkarahisar’ın İscehisar ilçesine bağlı Cevizli köyü ile Bayat ilçesine bağlı Sağırlı köyü arasında yaşanan ve yıllardır dilden dile dolaşan ‘Al Fadimem’ türküsünün ardındaki hüzünlü sevda hikayesi, yapılan özel bir proje ile aydınlatıldı. Habermedia.com.tr olarak, bu efsanevi türkünün derinliklerine iniyor, unutulmaya yüz tutmuş gerçekleri gün yüzüne çıkarıyoruz.
TÜBİTAK Destekli Proje, Türkülerin Kaynağına İnceldi
Türk Dili ve Edebiyatı alanında TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında, İscehisar Faruk Öksüz Anadolu İmam Hatip Lisesi’nde tarih öğretmeni Faruk Karakuş’un danışmanlığında 12. sınıf öğrencisi Ertuğrul Meriç Boydemir tarafından hazırlanan proje, türkülerin yaşayan bellek üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor. “Sözden Ezgiye: Fadime ile Efe Kadir’in Hikâyesinin Türküsüyle Yaşayan Belleği” adlı bu çalışma, ‘Al Fadimem’ türküsünün gerçek hikayesini ve ilk sözlerini birinci elden kaynaklarla derleyerek büyük bir başarıya imza attı.
Bu kapsamlı araştırma, halk kültürünün önemli bir taşıyıcısı olan türkülerde zamanla meydana gelen söz ve anlam değişimlerini de mercek altına alıyor. Proje ekibi, ‘Al Fadimem’ türküsünün gerçek kahramanları Kadir Kilci ve Fadime Bostan ile dönemin tanıkları olan akraba ve komşularıyla yapılan derinlemesine görüşmelerle çalışmanın temelini oluşturdu.
Gönüllü Kaçış ve Acı Bir Ayrılık: Efe Kadir ile Fadime’nin Hikayesi
Yapılan görüşmelerin ışığında, türkünün kaynağındaki acı dolu hikaye ortaya çıktı. Efe Kadir’in, dönemin koşullarında yetim ve yoksul olması nedeniyle Fadime ile evlenmek için gerekli maddi imkanlara sahip olmaması, onu çaresiz bir adıma yöneltir: Fadime’yi kaçırmak. Sevdiği kadının da gönüllü olarak bu kaçışa onay vermesiyle hikaye başlar. Ancak, Fadime’nin resmi kayıtlarda yaşı küçük gösterilmesine rağmen aslında evlilik çağına gelmiş olması, durumu karmaşıklaştırır.
Fadime’nin ailesinin şikayeti üzerine Efe Kadir tutuklanıp cezaevine gönderilir. Bu ayrılık, Fadime’nin ailesi tarafından başka biriyle evlendirilmesiyle daha da derinleşir. Efe Kadir’in cezaevinde yaşadığı acı ve özlem, yazdığı türkülerle dile gelir. İşte ‘Al Fadimem’ türküsü de bu derin duyguların ve ayrılığın bir yansımasıdır.
40 Yıllık Ses Kaydı, Gerçeğe Ulaşmada Anahtar Oldu
Araştırmanın en heyecan verici ve kritik bulgusu, Efe Kadir’in kendi sesinden yapılmış 40 yıllık bir ses kaydının gün yüzüne çıkması oldu. 1985 yılında Belçika’da yaşayan oğlu Hasan Kilci’nin talebi üzerine kaydedilen bu kaset, Efe Kadir’in türkünün dört kıtasını bizzat seslendirdiğini ortaya koydu. Ali Kalkan, Veli Kilci ve diğer aile bireyleri tarafından özenle saklanan bu kayıt, ‘Al Fadimem’ türküsünün günümüze ulaşan ilk ve en doğru sözlerini tespit etmek için paha biçilmez birincil kaynak niteliği taşıyor.
Saha çalışmaları ve elde edilen bu değerli kayıtlar sayesinde, günümüzde bilinen sözlerden farklı, daha önce hiç kayıt altına alınmamış kıtalar da gün ışığına çıkarıldı. Bu çalışma, ‘Al Fadimem’ türküsünün nesilden nesile aktarılırken geçirdiği değişim ve dönüşümü somut verilerle kanıtlayarak, halk müziğimizin zenginliğini ve değişimini gözler önüne seriyor. Habermedia.com.tr olarak, bu kültürel mirası koruma ve doğru bilgiyle aktarma gayretindeyiz.
